Sensoren irrigatiesturing pit- en steenfruit

Welke sensoren helpen bepalen of de boom irrigatie nodig heeft? De vele sensoren voor irrigatiesturing verschillen in meetprincipe en gebruiksgemak. Deze fiche omvat een overzicht van de sensoren die op automatische registratiesystemen (Crodeon, Wolky Tolky, …) kunnen worden aangesloten.

Voor irrigatiesturing zijn er volumetrische bodemvochtsensoren, odemvochtspanningssensoren, en stamdendrometers beschikbaar.

Het volumetrisch bodemvochtgehalte is het volume water per volume bodem, uitgedrukt als volume % ofwel l water/ 100 l bodem. De bodemvochtspanning (matrixpotentiaal)  is de onderdruk die de bodem uitoefent op het bodemvocht, uitgedrukt als druk in kiloPascal (kPa). Het geeft aan hoeveel weerstand de wortels ervaren om water op te nemen uit de bodem. Hoe droger de bodem, hoe lager het volumetrisch bodemvochtgehalte en hoe hoger de bodemvochtspanning in absolute waarde. Wanneer de bodemvochtspanning te sterk stijgt wordt een boom beperkt in wateropname, en mogelijk ook in opbrengst en groei. Dan moet geïrrigeerd worden.

De relatie tussen bodemvochtspanning en volumetrisch vochtgehalte is afhankelijk van bodemtextuur (zand, leem, klei) en bodemstructuur (gecompacteerde grond ↔ veel luchtholtes) en is anders voor elk perceel. Bepaling gebeurt via een gespecialiseerde meting (pF-curve bepaling). Bodemvochtspanning geeft rechtstreeks aan of de bomen droogtestress ervaren, en stressgrenzen voor droogte worden meestal als bodemvochtspanning uitgedrukt. Maar volumetrisch vochtgehalte is handiger om te weten hoeveel water de boom nog ter beschikking heeft in de wortelzone en hoeveel er moet worden geïrrigeerd. Liefst weet je echter beiden. Dat kan door één van beiden te meten, en via de pF-curve te laten omrekenen.

Een stamdendrometer registreert de groei en krimp van de stam. Het is normaal dat de stam overdag krimpt (verdamping > wateropname overdag) en ‘s nachts terug uitzet. Zolang er netto groei is, heeft de boom geen (ernstige) droogtestress. Wanneer er netto krimp is, is er mogelijk een droogteprobleem.

Deze fiche werd gebaseerd op volgende technische fiches die werden opgemaakt in het kader van het Blue Deal-project ‘Vlaanderen WaterProof’. Hier vind je ook meer info terug over de installatie van Watermark-sensoren.